Chín cặp nguyên âm ngắn và dài
Mỗi hàng ghép cùng một âm sắc nguyên âm ở dạng ngắn và dài. Độ dài có thể phân biệt các từ tiếng Thái, nên hãy nghe nó như một phần của từ, không phải một lựa chọn về phong cách nói.
Vòng tròn nét đứt ◌ cho biết vị trí của phụ âm đầu. Hãy đọc cả mẫu: dấu nguyên âm viết bên trái phụ âm vẫn được phát âm sau phụ âm đó.
| Cách viết âm ngắn | Âm ngắn (IPA) | Cách viết âm dài | Âm dài (IPA) |
|---|---|---|---|
| ◌ะ | /a/ | ◌า | /aː/ |
| ◌ิ | /i/ | ◌ี | /iː/ |
| ◌ึ | /ɯ/ | ◌ือ | /ɯː/ |
| ◌ุ | /u/ | ◌ู | /uː/ |
| เ◌ะ | /e/ | เ◌ | /eː/ |
| แ◌ะ | /ɛ/ | แ◌ | /ɛː/ |
| โ◌ะ | /o/ | โ◌ | /oː/ |
| เ◌าะ | /ɔ/ | ◌อ | /ɔː/ |
| เ◌อะ | /ɤ/ | เ◌อ | /ɤː/ |
Vòng tròn nét đứt ◌ chỉ vị trí phụ âm đầu. Các bảng nguyên âm đơn và nguyên âm đôi thể hiện những dạng thường gặp không có phụ âm cuối được viết ra, không phải từ hoàn chỉnh. /ː/ đánh dấu độ dài. Các ký hiệu nguyên âm này không thể hiện thanh điệu hoặc âm tắc thanh hầu ở cuối âm tiết ngắn không có phụ âm cuối được viết ra.
Ba cặp nguyên âm đôi
Nguyên âm đôi chuyển giữa hai âm sắc nguyên âm trong cùng một âm tiết. Các cặp thường dùng trong giảng dạy này có เอีย, เอือ và อัว ở dạng dài, thêm ะ để thể hiện dạng ngắn.
Nguyên âm đôi ngắn hiếm hơn dạng dài rất nhiều và thường xuất hiện trong các từ giàu tính biểu cảm hoặc từ vay mượn. Bảng là tài liệu tra cứu cách viết; không có nghĩa cả sáu dạng đều phổ biến như nhau.
| Cách viết âm ngắn | Âm ngắn (IPA) | Cách viết âm dài | Âm dài (IPA) |
|---|---|---|---|
| เ◌ียะ | /ia/ | เ◌ีย | /iːa/ |
| เ◌ือะ | /ɯa/ | เ◌ือ | /ɯːa/ |
| ◌ัวะ | /ua/ | ◌ัว | /uːa/ |
Vòng tròn nét đứt ◌ chỉ vị trí phụ âm đầu. Các bảng nguyên âm đơn và nguyên âm đôi thể hiện những dạng thường gặp không có phụ âm cuối được viết ra, không phải từ hoàn chỉnh. /ː/ đánh dấu độ dài. Các ký hiệu nguyên âm này không thể hiện thanh điệu hoặc âm tắc thanh hầu ở cuối âm tiết ngắn không có phụ âm cuối được viết ra.
Những cách viết khác bạn sẽ gặp
Các bảng dạy tiếng Thái đếm nguyên âm theo những cách khác nhau: có bảng đếm âm, có bảng tính cả tổ hợp dấu viết và âm cuối. Các bảng ở đây tách riêng các cặp nguyên âm đơn, nguyên âm đôi và bốn cách viết bổ sung thường gặp.
Các dạng truyền thống hiếm gặp ฤ, ฤๅ, ฦ và ฦๅ không nằm trong các bảng dành cho người mới này. Cách dùng và phát âm của chúng cần được hướng dẫn theo từng từ; không nên coi chúng là các cặp nguyên âm ngắn và dài thông thường.
| Cách viết | Âm (IPA) |
|---|---|
| ◌ำ | /am/ |
| ใ◌ | /aj/ |
| ไ◌ | /aj/ |
| เ◌า | /aw/ |
Các cách viết này bao gồm âm cuối: ำ /am/, ใ◌ và ไ◌ /aj/, เ◌า /aw/. ใ◌ và ไ◌ có cùng âm nhưng không thể thay thế nhau trong cách viết.
Điều gì thay đổi trước phụ âm cuối?
Các bảng nguyên âm đơn và nguyên âm đôi thể hiện những dạng thường gặp không có phụ âm cuối được viết ra. Trong âm tiết đóng, /a/ ngắn thường dùng ◌ั thay cho ◌ะ; /ɯː/ dài dùng ◌ื trước phụ âm cuối thay vì dạng âm tiết mở ◌ือ.
Các nguyên âm khác cũng có thể thay đổi hoặc lược bỏ dấu viết, gồm /o/ và /ua/. Đừng thêm phụ âm cuối một cách máy móc vào mọi dạng trong bảng. Hãy kiểm tra cách viết đầy đủ và bản ghi âm của một từ thực tế.
Tự thử nhé
Nghe độ dài nguyên âm
- Chọn một từ có nguyên âm ngắn và một từ có nguyên âm dài trong bài học có các bản ghi âm đã được kiểm tra.
- Tìm mẫu nguyên âm của chúng trong bảng. Chú ý cách viết có khác đi trước phụ âm cuối hay không.
- Nghe và lặp lại từng từ hoàn chỉnh, giữ đúng thanh điệu của từ. Nghe lại các bản ghi âm để so sánh độ dài nguyên âm.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
Các tài liệu này giải thích quy tắc ngôn ngữ và nghiên cứu về học tập. Bài tập được soạn với sự hỗ trợ của AI và là gợi ý thực hành. Các nghiên cứu được trích dẫn không đánh giá ThaiHabit và không chứng minh kết quả cụ thể khi dùng ứng dụng. Một số nguồn viết bằng tiếng Anh.
- Kasetsart University, Rajanagarindra Institute of Linguistics and Cultural StudiesThai Sound System Online: Comparison of Acoustic Vowels
- Northern Illinois University, SEAsiteMaanii Lesson 15: Structure
- Chulalongkorn University, Faculty of Arts, LinguisticsPrinciples of Romanization for Thai Script by Transcription Method
- Rajamangala University of Technology Thanyaburi, Research RepositoryThai Vowel System discussion in thesis 141391

